38 Χρόνια χωρίς Έλβις Πρίσλευ

38 χρόνια συμπληρώθηκαν, από το θάνατο του Έλβις Πρίσλευ. Ένα άρθρο αφιέρωμα στον βασιλιά του rock n' roll.

Ο Elvis Aaron Presley (8 Ιανουαρίου 1935 - 16 Αυγούστου 1977) γεννήθηκε στο Τουπέλο του Μισισίπι. Γνωστός και με το προσωνύμιο "Βασιλιάς της Ροκ εν Ρολ" και "Βασιλιάς", ήταν τραγουδιστής, μουσικός και ηθοποιός ενώ θεωρείται από πολλούς ως ένας από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες των τελευταίων 50 ετών. 

Το 1945, ο Έλβις θα αποκτήσει την πρώτη του κιθάρα. Έτσι θα αρχίσει να μαθαίνει να παίζει καθώς και να πρωτοτραγουδάει. Όμως η αλλαγή περιβάλλοντος, όταν έφυγε από το Τουπέλο και μετακόμισε στο Μέμφις το 1946, καθώς και το ότι πήγαινε σε Συνάξεις του Θεού, τον βοήθησαν να βρει τον μουσικό του δρόμο. Στις Συνάξεις αυτές, όπως είναι συνηθησμένο, υπάρχει blues και gospel μουσική, που τότε ήταν ακόμα ακατέργαστες αλλά και πολύτιμες. Θαμπωμένος από τις 2 αυτές μουσικές, ο Έλβις θέλησε να παίξει μουσική. Δεν θα ασχοληθεί επαγγελματικά όμως με τη μουσική, μέχρι το 1953. 

To 1953, ο Έλβις Πρίσλευ, πλήρωσε $3.25 για να ηχογραφήσει ένα δίσκο στη Sun Studios με τα τραγούδια My Happiness και That's When Your Heartaches Begin. Αυτόν τον δίσκο τον έκανε δώρο στη μητέρα του. Το 1954, ηχογράφησε ένα δεύτερο δίσκο με $8.25 με τραγούδια όπως I'll Never Stand in Your Way και It Wouldn't Be the Same Without You στην ίδια εταιρία ηχογράφησης. Ο ιδρυτής του μικρού στούντιο Sam Phillips, που είχε ηχογραφήσει ήδη πολλούς καλλιτέχνες, έψαχνε έναν λευκό με νέγρικο ήχο. Ο Έλβις στα χαρακτηριστικά της μουσικής του ήταν rockabilly, δηλαδή ένα είδος γρήγορου blues με πιο rock στοιχεία (τότε το rock δεν είχε ονομαστεί επίσημα), που θα μπορούσαμε να το πούμε και συνώνυμο του rock n' roll. Εκτός από τον πολύ ρυθμό που περιείχαν τα τραγούδια του, ο Έλβις είχε μια βαρύτονη και καθαρή φωνή, τόσο χαρακτηριστική που σίγουρα όλοι δεν θα την ξεχάσουμε ποτέ. Με άλλα λόγια, ο παραγωγός της Sun Studios, βρήκε αυτό που ήθελε.

Elvis Presley - It Wouldn't Be the Same Without You

Κάπως έτσι ήρθαν και τα πρώτα δοκιμαστικά για τον Έλβις, που θα συνεργαστεί με Scott Moure και Bill Black για να δοκιμαστεί στον ήχο. Τα πρώτα δείγματα θεωρήθηκαν αποτυχημένα. Κατά τη διάρκεια μιας πρόβας στον ίδιο χρόνο όμως, πάνω στο τραγούδι That's All Right, ο παραγωγός θα κρίνει το αποτέλεσμα άκρως επιτυχημένο και θα αποφασίσει να το βγάλουν στην αγορά. Ο δίσκος έγινε επιτυχία και η φήμη του Πρίσλεϊ άρχισε να εξαπλώνεται, παρά τις όποιες διαμαρτυρίες υπήρξαν γύρω από τη μουσική του. Το δεύτερο σινγκλ του με τα Good Rockin' Tonight και I Don't Care if the Sun Don't Shine κυκλοφόρησε στις 25 Σεπτεμβρίου 1954. Η καριέρα του αρχίζει να παίρνει εθνικές διαστάσεις, όταν στις 28 Ιανουαρίου 1956 μαζί με τους Μουρ, Μπλακ και D.J. Fontana έκαναν την πρώτη τους τηλεοπτική εμφάνιση στην εκπομπή Stage Show, σε μια σειρά οκτώ παραστάσεων.

Elvis Presley-That's All Right Mama

Η καριέρα του Έλβις μπορεί να είχε πάρει μεγάλες διαστάσεις, όμως η ιστορική στιγμή στην καριέρα του καθώς και η μεγάλη αναγνώριση του, έγινε το 1955 όταν γνωρίστηκε με τον Tom Parker, ο οποίος πήρε τον πλήρη έλεγχο της καριέρας του. Ο Parker μετέφερε τον Presley από την Sun στην RCA Records ενώ εξαγόρασε και το συμβόλαιο του για $35. Το πρώτο του single με την νέα εταιρία Heartbreak Hotel, θα πουλήσει 1.000.000 αντίτυπα. Ο Πάρκερ ήταν ένας από τους καλύτερους στη δουλειά του και έκανε τα πάντα για να προωθήσει ακόμη περισσότερο τον Πρίσλεϊ, κλείνοντας μια σειρά από τηλεοπτικές εμφανίσεις. Ακόμη, έκλεισε στον Έλβις επταετές συμβόλαιο με κινηματογραφικό στούντιο, κάτι που οδήγησε στην παραμέληση της μουσικής καριέρας του για συμμετοχή σε ταινίες. Αυτές συνήθως ήταν μιούζικαλ και σημάδεψαν τη μεταμόρφωση του Πρίσλεϊ από ένα επαναστάτη Ρόκερ σε διασκεδαστή για όλη την οικογένεια. Ο Πρίσλεϊ ξεκίνησε την κινηματογραφική του καριέρα με την ταινία Love Me Tender ενώ κάποιες από τις καλύτερες ταινίες στις οποίες πρωταγωνίστησε θεωρούνται τα Jailhouse Rock και King Creole. Η επιτυχία του Πρίσλεϊ οδήγησε τον ίδιο και τον Πάρκερ να μοιράζονται τα κέρδη ισόποσα. Με τα χρόνια, πολλά γράφτηκαν και ακούστηκαν για τον Τομ Πάρκερ, τα περισσότερα από αυτά επικριτικά.

Σκηνή από την ταινία Love Me Tender

 Παρά τις επιτυχίες του, ο Έλβις έδειχνε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά στον εσωτερικό του κόσμο. Αυτό συνέβη ιδιαίτερα από τη στιγμή του διαζυγίου του. Άρχισε να γίνεται απόμακρος,έπαιρνε διαρκώς βάρος και είχε αποκτήσει εξάρτηση σε κάποια φάρμακα με συνταγή τα οποία τον είχαν επηρεάσει και στον προσωπικό του αλλά και στον επαγγελματικό του χώρο. 

 Στις 16 Αυγούστου 1977, ο Έλβις θα βρεθεί ξαπλωμένος στο πάτωμα από την μνηστή του, στο σπίτι του, στο Μέμφις. Στο νοσοκομείο, όπου και μεταφέρθηκε, διαπιστώθηκε ο θάνατος του. Από κάποιες δηλώσεις των ιατρών, ο Έλβις έπαθε καρδιακή αρρυθμία, εξαιτίας μεγάλης δόσης ναρκωτικών. Η κηδεία του Πρίσλεϊ ήταν εθνικό γεγονός, ενώ την παρακολούθησαν εκατοντάδες χιλιάδες φίλοι του, θαυμαστές και δημοσιογράφοι. Η ταφή του Πρίσλεϊ αρχικά έγινε στο νεκροταφείο του Φόρεστ Χιλ στο Μέμφις, δίπλα από τη μητέρα του, αλλά για λόγους ασφαλείας οι σωροί μεταφέρθηκαν στη Γκρέις λαντ. Μετά το θάνατο του άρχισαν να κυκλοφορούν διάφορες φημολογίες, από τον τρόπο με τον οποίο πέθανε μέχρι και το αν βρίσκεται ακόμη στη ζωή.

 Η ιστορία του Elvis Presley είναι τρανό παράδειγμα μιας επαναλαμβανόμενης ιστορίας στο βάθος των χρόνων, χαρακτηριστικό του 20ου αιώνα. Αλήθεια πόσες φορές την έχουμε διαβάσει ή και ζήσει; Ένα ταπεινό και φτωχό παιδί, έχει για όνειρο τη μουσική καριέρα και βρίσκει ευκαιρία και γίνεται μουσικός. Αποκτά δόξα, χρήμα και γυναίκες μέχρι που παύει να είναι τόσο γνωστός, με τον καιρό παρακμάζει μουσικά και τότε έρχονται τα ψυχολογικά προβλήματα, η εξάρτηση από ουσίες και στο τέλος ο θάνατος. Ίσως και ο Έλβις να ήταν ο πρώτος που βίωσε όλα αυτά τα γεγονότα, αν και μαρτυρίες λένε ότι υπήρχαν και πιο παλιά, όταν δέσποζε η νέγρικη blues και swing. Η ερώτηση είναι προφανής και είναι ένα απλό "Γιατί;" Η ιστορία αυτή μας δείχνει το πραγματικό πρόσωπο των ανθρώπων της μουσικής βιομηχανίας. Η πλήρης εκμετάλλευση που στην ουσία "ξεζουμίζει" το ταλέντο, μέχρι που αυτό δεν έχει κάτι άλλο να επιδείξει πλέον και αφού δεν το χρειάζονται άλλο, το παρατάνε ξεχνώντας πόσα πράγματα κατέκτησαν μαζί. Από την άλλη, οι μουσικοί, θαμπωμένοι από τα "αγαθά" της αναγνώρισης και του πλούτου, δεν μπορούν να συγκρατηθούν δείχνοντας αδύναμοι να το ελέγξουν και όταν  το ταλέντο τους κορεστεί, λόγω της ψυχικής πίεσης αλλά και το πέρασμα του χρόνου, τότε κατρακυλούν σε ένα άσχημο ψυχικό τέλμα και εν τέλει καταλήγουν ως τον θάνατο. Πλέον η ιστορία αυτή έχει γίνει φαινόμενο, έχει εισαχθεί ειδικά σε μουσικές που η εκάστοτε μόδα έχει περάσει και δυστυχώς τα θύματα της δεν είναι πάντα 42 ετών όπως ο Έλβις αλλά πολύ νεότερα. Ένα πρόβλημα που επιζητά λύση η οποία αν και εύκολη να βρεθεί, δυστυχώς "κουκουλώνεται" από τα "αγαθά" της αναγνώρισης.

Έλληνες Πολιτικοποιημένοι Καλλιτέχνες

Σε αυτό το διπλό αφιέρωμα, θα αναφερθούμε στους πιο πολιτικοποιημένους καλλιτέχνες της Ελλάδας και του Εξωτερικού. Συνεχίζουμε σήμερα με τους Έλληνες καλλιτέχνες όπου οι δράσεις τους ήταν άκρως πολιτικοποιημένες.

Στο προηγούμενο άρθρο αναφερθήκαμε στους ξένους πολιτικοποιημένους καλλιτέχνες, όπου η καριέρα τους και οι δράσεις τους είχαν βαθιά πολιτικό περιεχόμενο. Kαιρός όμως να αναφερθούμε σε καλλιτέχνες πιο κοντά στα ελληνικά δεδομένα, μουσικούς οι οποίοι πολιτικοποιήθηκαν, δίδαξαν και διαμόρφωσαν πολιτική αντίληψη μέσω του τραγουδιού τους, σε δύσκολες εποχές για την χώρα μας.

Ας αναφέρουμε κάποια πράγματα εισαγωγικά

Η μουσική και ο στίχος, αναλύοντας βαθύτερα την ένωση τους ώστε να ποιηθεί ένα τραγούδι, συμπεραίνουμε ότι έχουν διαφορετικό σκοπό και η πορεία τους δεν είναι παράλληλη. Η μουσική ενώ ανακαλύφθηκε από τον άνθρωπο και πλέον ασχολούνται πολλοί με αυτήν, παρόλα αυτά είναι κάτι το οποίο δεν μπορούμε να κατανοήσουμε. Όσο και αν προσπαθούμε, ο χαώδης αριθμός νότων σε πολλές κλίμακες και η τυχαία ή μη κατανομή τους σε ένα ελεγχόμενο χρόνο, καθιστούν ένα αποτέλεσμα το οποίο δεν μπορεί να προσδιοριστεί επαρκώς. Ο στίχος ήρθε να “εξανθρωπίσει” την τέχνη της μουσικής ακριβώς για αυτόν τον λόγο. Με τη συνοδεία των στίχων, η μουσική ακολουθία πλέον δεν είναι κάτι άγνωστο, αντιθέτως, ο καθένας πλέον μπορεί να σιγοτραγουδήσει ένα μουσικό στίχο και απευθείας να παράγει νότες και ας μη το καταλαβαίνει. Ο στίχος λοιπόν έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην κατανόηση της μουσικής από τον άνθρωπο. Από εκείνη τη στιγμή, η στιχουργική έφτασε σε πολύ υψηλά επίπεδα, ενώ οι θεματολογίες των τραγουδιών καλύπτουν όλα τα επίπεδα συζήτησης και κατανόησης οποιασδήποτε έννοιας.

Ο πολιτικοποιημένος στίχος αναπτύχθηκε και τελειοποιήθηκε τον 20ο αιώνα. Η μουσική πλέον γίνεται ένα με το λαό ο οποίος θα μιλήσει για τα καθημερινά του κοινωνικά, οικονομικά και πολιτικά προβλήματα τα οποία είναι απόρροια της βιομηχανικής επανάστασης, της ταχύτατης εξέλιξης και των γρήγορων ρυθμών ζωής ενώ η φτώχεια θα παραμείνει. Ο μέσος άνθρωπος δεν μπορούσε να μην αντιδράσει. Μέσα στις ενέργειες του ήταν και ο πολιτικοποιημένος στίχος. Έτσι θα γραφτούν πολλά τραγούδια τα οποία εξιστορούν κοινωνικοπολιτικά ζητήματα ασκώντας αυστηρή κριτική σε εκάστοτε πολιτικές, ενώ αναδείκνυαν τα κοινωνικά προβλήματα τους από τις καθημερινές εικόνες που βίωναν. Πολλές φορές ο πολιτικοποιημένος στίχος πολεμήθηκε και απαγορεύτηκε. Τα καθεστώτα όντας ολοκληρωτικά, έπραξαν σπασμωδικά για την πάταξη της ελεύθερης ιδέας και της αντίδρασης και απαγόρευσαν πολλά τραγούδια, ενώ εξόρισαν και βιαιοπράγησαν εναντίον των δημιουργών τους. Ο λόγος είναι προφανής, ήξεραν ότι το τραγούδι, αφού είχε τέτοια εξάπλωση και άνθιση, θα μίλαγε ευθέως στους ακροατές και θα τους περνούσε εύκολα τα αντιδραστικά μηνύματα. Οι πολιτικοποιημένοι καλλιτέχνες είναι οι σύγχρονοι ήρωες, άνθρωποι που θυσιάζουν τα πάντα για να μιλήσουν στον λαό, από ένα κατεξοχήν φιλελεύθερο βήμα… τη μουσική.

Ακολουθεί η λίστα με επιλεγμένα ονόματα πολιτικοποιημένων μουσικών της Ελλάδας

Μίκης Θεοδωράκης

Ποιο άραγε θα ήταν το πρώτο όνομα Έλληνα πολιτικοποιημένου μουσικού που θα μας ερχόταν αν κάποιος μας ρωτούσε; Μα φυσικά ο Μίκης Θεοδωράκης. Ο Θεοδωράκης είναι ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες μουσικούς συνθέτες έχοντας γράψει αμέτρητες επιτυχίες για τις οποίες έχει λάβει πάρα πολλές εγχώριες αλλά και διεθνείς αναγνωρίσεις. Ανάμεσα σε αυτές βρίσκεται και το γνωστό σε όλους μας "συρτάκι Ζορμπάς" βασισμένο σε παραδοσιακή Κρητική μουσική. Παράλληλα με την μουσική του καριέρα, ο Μίκης ασχολήθηκε έντονα με την πολιτική στα τραγούδια του αλλά και στην προσωπική του ζωή. Κατά την διάρκεια του εμφυλίου, καταδιώχτηκε από τις αρχές για τις προοδευτικές του ιδέες αλλά και των επαναστατικών του δράσεων. Εν τέλει, συνελήφθη και εξορίστηκε σε Ικαρία και Μακρόνησο. Ακόμη το 1963, μετά την δολοφονία του Λαμπράκη, ιδρύθηκε η "Νεολαία Λαμπράκη" της οποίας διετέλεσε πρόεδρος. Κάπου την ίδια εποχή, θα ιδρυθεί το κόμμα ΕΔΑ, το μεγαλύτερο κόμμα της Αριστεράς τότε καθότι το ΚΚΕ θεωρείτο παράνομο, στο οποίο υπήρξε βουλευτής. Επίσης, κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, κρίθηκε παράνομος λόγω των ιδεών του για δεύτερη φορά, αυτό όμως δεν τον πτόησε να κινηθεί αντιστασιακά και να ιδρύσει μαζί με άλλους το ΠΑΜ (Πανελλήνιο Αντιδικτατορικό Μέτωπο). Το 1967 όμως συνελήφθη και πέρασε από όλες τις χείριστες θέσεις που επέφερε η χούντα στους αντιστασιακούς, φυλακές, βασανιστήρια και εξορίες. Εκείνος όμως, βρήκε το ψυχικό σθένος και δημιούργησε πολλά τραγούδια με επαναστατικό ύφος και προοδευτικές ιδέες, τα οποία κατάφερε να τα περάσει στο εξωτερικό. Μεγάλοι καλλιτέχνες εκτός Ελλάδας, έμαθαν τη δουλειά του και του συμπαραστέκονταν, ασκώντας μάλιστα αυστηρή κριτική στο καθεστώς της Ελλάδας. Κάποια ονόματα αυτών ήταν ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς, Άρθουρ Μίλερ και Λώρενς Ολίβιε. Επίσης συμμετείχε ενεργά και στην περίοδο της μεταπολίτευσης. Ίδρυσε το Κίνημα της Ειρηνης, ενώ το 1983 βραβεύτηκε με Βραβείο Λένιν Ειρήνης. Φυσικά δεν σταμάτησε εκεί, καθώς συμμετείχε και σε άλλα πολιτικά ζητήματα όπως η προσπάθεια να λυθεί η ελληνοτουρκική κόντρα και άλλα πολλά. Ένας καλλιτέχνης που η ψυχή του ποτέ δεν γαληνεύει, πάντα προσπαθούσε να κάνει τον κόσμο καλύτερο με τα τραγούδια του και τις δράσεις του, με σκοπό να αντισταθεί σε οτιδήποτε αδικούσε τους ανθρώπους γύρω του. Γνώρισε μεγάλη καταξίωση και όχι άδικα, πράγμα το οποίο αποδεικνύει και την ταυτότητα του. Ένας μεγάλος μουσικός και συνθέτης, που προάγει τον πολιτικοποιημένο στίχο και δίνει παράδειγμα ενός δραστήριου, ασχολούμενου με τα κοινά, ανθρώπου.

Μάνος Λοΐζος

Δεν θα μπορούσαμε να παραλείψουμε τον μοναδικό Μάνο Λοΐζο. Μαζί με τον Μίκη Θεοδωράκη και άλλους πολλούς, θεωρείται από τους σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες. Μπορεί να γεννήθηκε εκτός Ελλάδας (κάποιοι λένε για Αλεξάνδρεια, άλλοι για Λάρνακα) όμως η καρδιά του ήταν ελληνική. Συμμετείχε επίσης ενεργά σε πολιτικά ζητήματα. Ήταν μέλος του Κουμμουνιστικού Κόμματος και μαζί με άλλους είχε ιδρύσει τον Σύλλογο Φίλων της Ελληνικής Μουσικής. Μάλιστα, μαζί με τον Μίκη Θεοδωράκη και μέσω των ρόλων τους στο Σύλλογο, συνεργάστηκαν πολλές φορές. Κατά τη διάρκεια της Χούντας, θεωρήθηκε παράνομος. Για αυτόν τον λόγο έφυγε για την Αγγλία, όμως δεν άργησε να επιστρέψει. Το 1972, θα δημιουργήσει την Ένωση Μουσικοσυνθετών και Στιχουργών Ελλάδος η οποία προσπάθησε να πατάξει τη λογοκρισία, η οποία δέσποζε την εποχή εκείνη. 17 Νοεμβρίου συνελήφθη, φυλακίστηκε και κρατήθηκε για δέκα μέρες. Με την πτώση της χούντας ήταν και πάλι ελεύθερος να δημιουργήσει και θεωρείτο ένας από τους πολλούς καλλιτέχνες που με τα κομμάτια τους προσπαθούσαν να συμπονέσουν τον λαό, να τον ξεσηκώσουν και να τον κρατήσουν δυνατό απέναντι στο αυταρχικό καθεστώς.

Παύλος Σιδηρόπουλος

Ένας μεταγενέστερος καλλιτέχνης, που ασχολήθηκε με τον πολιτικοποιημένο στίχο και την πολιτική, είναι ο Παύλος Σιδηρόπουλος. Ένας κατεξοχήν rock καλλιτέχνης για τα ελληνικά δεδομένα, ο οποίος προσπάθησε μέσω των κομματιών του πριν, κατά την διάρκεια, αλλά και μετά της χούντας να εκφράσει τις ανησυχίες του, να επικρίνει καταστάσεις και να βοηθήσει όσο μπορεί στην πάταξη της λογοκρισίας. Κατά τη διάρκεια της καριέρας του συνεργάστηκε με πολύ σημαντικούς καλλιτέχνες όπως ο Διονύσης Σαββόπουλος, ο Δημήτρης Πουλικάκος και ο Θανάσης Γκαϊφύλλιας. Τραγούδησε πολλά κομμάτια όπως "Τολμηρή επικοινωνία", "Ηλεκτρικός Θησέας" και "Οροπέδιο" του Μαρκόπουλου. Σε πολλά τραγούδια του, ανέδειξε λοιπόν τον πολιτικό και κοινωνικό στίχο.

Γιάννης Μαρκόπουλος

Άλλος ένας σύγχρονος σπουδαίος συνθέτης είναι ο Γιάννης Μαρκόπουλος. Την περίοδο της δικτατορίας, είχε την δυνατότητα και έφυγε για το εξωτερικό και συγκεκριμένα το Λονδίνο, όπου εμπλούτισε τις ήδη υπάρχουσες μουσικές γνώσεις, συνθέτοντας πολλά σπουδαία έργα. Ένα από αυτά το θρυλικό Ζαβαρακατρανέμια, ένα κομμάτι που δράττομαι της ευκαιρίας να σας αναλύσω. Ήταν κατά τη περίοδο της δικτατορίας, όπου η λογοκρισία ήταν σε υψηλά στάδια και κάπως έπρεπε να κωδικοποιηθούν οι ερμηνείες, ώστε να περαστούν τα μηνύματα των πολιτικοποιημένων καλλιτεχνών.

Ζάβαρα = Λάβαρα
Κάτρα = Μαύρα (Κατράμι)
Νέμια = Ανέμισαν
Ίλεως = Σπλαχνικός, έλεος
Λάμα = Λάμα του μαχαιριού
Νάμα = Μάνα (αναγραμματισμός)
Αλληλούια = Αλληλουχία (ένας τρόπος να κρύψουν την πραγματική λέξη ήταν να αποκρύψουν ένα γράμμα), έχω αλλήλους-να παλέψουμε όλοι μαζί
Σε σειρά λοιπόν βγάζει το παρακάτω νόημα:

Λάβαρα μαύρα ανέμισαν (σας θυμίζει πειρατές;), έλεος έλεος, τη λάμα μάνα, ανέμισαν, όλοι μαζί να παλέψουμε!

Οπότε λοιπόν, δεδομένου ότι οι πειρατές ήταν ορμητικοί και εκτός νόμου, κάπως έτσι θέλει ο στιχουργός να είναι ο λαός και με τέτοια ορμή να σαρώσουν τον αυταρχισμό με μαχαίρια και ανεμίζοντας τα λάβαρα, να παλέψουν όλοι μαζί για την απελευθέρωση τους!

Το 1969 επέστρεψε στην Αθήνα για να συμβάλει με τα έργα του στην πορεία για την αποκατάσταση της δημοκρατίας. Εκεί, δημιούργησε μια νέα κίνηση για την τέχνη και τη χρησιμότητά της και μέσω αυτής αναζήτησε την βαθύτερη ενότητα του ανθρώπου με το φυσικό και κοινωνικό του περιβάλλον.

Νικόλας Άσιμος (Νικόλαος Ασημόπουλος)

Ένας ακόμη πολιτικοποιημένος καλλιτέχνης ήταν ο μουσικός-στιχουργός και τραγουδιστής Νίκολας Άσιμος. Βρισκόταν στη Θεσσαλονίκη και ξεκινούσε να τραγουδάει σε μπουάτ. Κατά τη διάρκεια της Χούντας, είχε προβλήματα με την αστυνομία καθώς τα τραγούδια του λογοκρίνονταν και του απαγορευόταν να τα τραγουδάει. Ακόμη ασχολήθηκε με τη συγγραφή. Το 1977 (σημειώτεον δεν είχαμε Χούντα), φυλακίστηκε μαζί με άλλους πέντε εκδότες για τα λεγόμενα τους, όμως με πρωτοβουλία του Διονύση Σαββόπουλου αποφυλακίστηκαν. Μετά τον θάνατο του, ο Στέλιος Καζαντζίδης, μεγάλος λαϊκός τραγουδιστής, έκανε αναφορά σε ένα τραγούδι του για τον Νίκο, λέγοντας ότι το αφιερώνει σε έναν άνθρωπο "που έζησε και αμφισβήτησε με συνέπεια και πίστη αυτόν τον κόσμο της βαρβαρότητας". Κυρίως τα τραγούδια του γράφονταν ερασιτεχνικά σε κασέτες τις οποίες διακινούσε παράνομα και τις πουλούσε σε στενά της Αθήνας. Οι "παράνομες κασέτες", όπως ήθελε ο ίδιος να τις ονομάζει λόγω του στιχουργικού τους περιεχομένου, ηχογραφήθηκαν σε σπίτια ή άλλους κατάλληλους (ή μη) τόπους με διάφορους μουσικούς και διακινούνταν "υπόγεια" μέσω του ίδιου του καλλιτέχνη ή φίλων του, αποφεύγοντας έτσι την εκμετάλλευση των συνθέσεών του από τις δισκογραφικές εταιρίες.

Αυτοί οι καλλιτέχνες ήταν βασικά παραδείγματα πολιτικοποιημένων Ελλήνων καλλιτεχνών, οι οποίοι κράτησαν ψηλά τη σημαία της στρατευμένης τέχνης. Ονόματα-σύμβολα μιας εποχής εξαιρετικά δύσκολης για την ελεύθερη δημιουργία. Δεν είναι όμως μόνο αυτοί οι πολιτικοποιημένοι καλλιτέχνες. Σε μια χώρα των χιλίων βασάνων όπως είναι η Ελλάδα, με την χρόνια πολιτική αστάθεια και τις δυσμενείς κοινωνικές συνθήκες, λογικό είναι να υπάρξει ένα ασυνήθιστα μεγάλο ρεύμα στρατευμένων καλλιτεχνών, ονόματα όπως ο Διονύσης Σαββόπουλος, ο τραγουδιστής Νίκος Ξυλούρης ή ο Δημήτρης Πουλικάκος, οι οποίοι μπορεί να μην μπήκαν στη λίστα, όμως τους απασχόλησε έντονα η πολιτική του τόπου. Και αυτό είναι ίσως ένα φαινόμενο που πρέπει να μας δίνει ελπίδα. Είδαμε ότι αυτές τις εποχές, άνθισε ο νους και η λογική περισσότερο από άλλες πιο ήπιες. Και αυτή ίσως να είναι η μεγαλύτερη ευκαιρία μας, ο τρόπος που θα βοηθήσουμε στην επαγρύπνηση του λαού, ακολουθώντας το παράδειγμα αυτού του ρεύματος. Η μουσική, ο πολιτικοποιημένος στίχος, η στρατευμένη τέχνη, είναι η απάντηση σε όλους όσους εχθρεύονται την ελευθερία και την βούληση του λαού. Ναι στη μουσική, ναι στον συνειδητοποιημένο στίχο!

Ξένοι Πολιτικοποιημένοι Καλλιτέχνες

 Σε αυτό το διπλό αφιέρωμα θα αναφερθούμε στους πιο πολιτικοποιημένους καλλιτέχνες της Ελλάδας και του Εξωτερικού. Ξεκινάμε σήμερα με τους ξένους καλλιτέχνες όπου οι δράσεις τους ήταν άκρως πολιτικοποιημένες. 

Η μουσική και ο στίχος, αναλύοντας βαθύτερα την ένωση τους ώστε να ποιηθεί ένα τραγούδι, συμπεραίνουμε ότι έχουν διαφορετικό σκοπό και η πορεία τους δεν είναι παράλληλη. Η μουσική ενώ ανακαλύφθηκε από τον άνθρωπο και πλέον ασχολούνται πολλοί με αυτήν, παρόλα αυτά είναι κάτι το οποίο δεν μπορούμε να κατανοήσουμε. Όσο και αν προσπαθούμε, ο χαώδης αριθμός νοτών σε πολλές κλίμακες και η τυχαία ή μη κατανομή τους σε ένα ελεγχόμενο χρόνο, καθιστούν ένα αποτέλεσμα το οποίο δεν μπορεί να προσδιοριστεί επαρκώς. Ο στίχος ήρθε να “εξανθρωπίσει” την τέχνη της μουσικής ακριβώς για αυτόν τον λόγο. Με τη συνοδεία των στίχων, η μουσική ακολουθία πλέον δεν είναι κάτι άγνωστο, αντιθέτως, ο καθένας πλέον μπορεί να σιγοτραγουδήσει ένα μουσικό στίχο και απευθείας να παράγει νότες και ας μη το καταλαβαίνει. Ο στίχος λοιπόν έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην κατανόηση της μουσικής από τον άνθρωπο. Από εκείνη τη στιγμή, η στιχουργική έφτασε σε πολύ υψηλά επίπεδα, ενώ οι θεματολογίες των τραγουδιών καλύπτουν όλα τα επίπεδα συζήτησης και κατανόησης οποιασδήποτε έννοιας.

Ο πολιτικοποιημένος στίχος αναπτύχθηκε και τελειοποιήθηκε τον 20ο αιώνα. Η μουσική πλέον γίνεται ένα με το λαό ο οποίος θα μιλήσει για τα καθημερινά του κοινωνικά, οικονομικά και πολιτικά προβλήματα τα οποία είναι απόρροια της βιομηχανικής επανάστασης, της ταχύτατης εξέλιξης και των γρήγορων ρυθμών ζωής ενώ η φτώχεια θα παραμείνει. Ο μέσος άνθρωπος δεν μπορούσε να μην αντιδράσει. Μέσα στις ενέργειες του ήταν και ο πολιτικοποιημένος στίχος. Έτσι θα γραφτούν πολλά τραγούδια τα οποία εξιστορούν κοινωνικοπολιτικά ζητήματα ασκώντας αυστηρή κριτική σε εκάστοτε πολιτικές, ενώ αναδείκνυαν τα κοινωνικά προβλήματα τους από τις καθημερινές εικόνες που βίωναν. Πολλές φορές ο πολιτικοποιημένος στίχος πολεμήθηκε και απαγορεύτηκε. Τα καθεστώτα όντας ολοκληρωτικά, έπραξαν σπασμωδικά για την πάταξη της ελεύθερης ιδέας και της αντίδρασης και απαγόρευσαν πολλά τραγούδια, ενώ εξόρισαν και βιαιοπράγησαν εναντίον των δημιουργών τους. Ο λόγος είναι προφανής, ήξεραν ότι το τραγούδι, αφού είχε τέτοια εξάπλωση και άνθιση, θα μίλαγε ευθέως στους ακροατές και θα τους περνούσε εύκολα τα αντιδραστικά μηνύματα. Οι πολιτικοποιημένοι καλλιτέχνες είναι οι σύγχρονοι ήρωες, άνθρωποι που θυσιάζουν τα πάντα για να μιλήσουν στον λαό, από ένα κατεξοχήν φιλελεύθερο βήμα… τη μουσική.

Ακολουθεί η λίστα με τα μεγαλύτερα ονόματα πολιτικοποιημένων μουσικών του εξωτερικού

Pink Floyd

Για τους Pink Floyd έχουμε μιλήσει. Είναι από τα σημαντικότερα και σπουδαιότερα συγκροτήματα όλων των εποχών, με τεράστια καριέρα τεσσάρων δεκαετιών και πλούσιας δημιουργίας που ξεκινά το 1965 και δισκογραφικά τελειώνει το 1994. Η παρέα του Roger Waters και του David Gilmour δημιούργησε μουσική η οποία περιείχε μεγάλο εύρος ακουσμάτων και χαρακτηριστικών με μοναδικό τρόπο, ενώ οι θεματολογίες των κομματιών τους ποικίλουν. Ανάμεσα στις θεματολογίες τους περιέχονται πάρα πολλά πολιτικά μηνύματα και κοινωνικές ανησυχίες, σε τέτοια συχνότητα που μπορούμε να τους αποκαλέσουμε πολιτικοποιημένους καλλιτέχνες. Η δισκογραφία τους περιέχει πολλά άλμπουμ πολιτικοποίησης και ιδεών, όπως το Dark Side Of The Moon, Animals, Ummaguma αλλά και το θρυλικό The Wall. Οι Pink Floyd άφησαν πίσω τους ένα σπουδαίο μουσικό και και πνευματικό έργο, το οποίο ώθησε πολλούς ανθρώπους στην κοινωνική και πολιτική αντίληψη που κατέχουν σήμερα.

Μπορείτε να διαβάσετε εδώ το αφιέρωμα για τη σταδιοδρομία του συγκροτήματος.

Ακόμη μπορείτε να διαβάσετε εδώ την ανάλυση ενός πολιτικοποιημένου κομματιού του συγκροτήματος, το Comfortably Numb.

John Lennon

O John Lennon, ήταν μια από τις σπουδαιότερες προσωπικότητες του 20ου αιώνα. Γεννημένος στο Λίβερπουλ της Αγγλίας, μαζί με τον Paul McCartney δημιούργησαν το βρετανικό συγκρότημα "The Beatles" μέσα από το οποίο αναδείχθηκε το πλούσιο ταλέντο του. Αφότου ξεκίνησε solo καριέρα, δημιούργησε πολλά πολιτικοποιημένα τραγούδια τα οποία έγιναν μεγάλη επιτυχία και διαμόρφωσαν συνειδήσεις. Παραδείγματα αποτελούν το Working Class Hero αλλά και το κομμάτι-ιδεολογία Imagine. Πέρα από τη δισκογραφική του καριέρα, ο John Lennon ήταν μεγάλος ακτιβιστής καθώς προέβαινε συχνά σε ριζοσπαστικές πράξεις και πέρναγε πολιτικοποιημένα μηνύματα. Οι κινήσεις αυτές είχαν μεγάλο νόημα και σήμαιναν πολλά. Φαίνεται όμως, ότι ενόχλησε πολλούς, γιατί ήταν φωτισμένο μυαλό και ο λόγος του ακουγόταν. Το 1980 κάποιος άγνωστος τον δολοφόνησε. Ένας "φωτισμένος" άνθρωπος που έκανε το καθήκον του, ο John Lennon θα μείνει στην ιστορία και για τη μουσική του κληρονομιά αλλά και για την ανθρωπιστική του δράση. Λίγοι είχαν το κουράγιο και το θάρρος να δείξουν την όμορφη πλευρά της ζωής, δίχως συμφέροντα και υλικά αγαθά. Πάλεψε και τελικά, βγήκε νικητής, καθώς η ανθρωπότητα ποτέ δεν θα τον ξεχάσει.

Διαβάστε εδώ λίγα πράγματα για τη ζωή του.

Διαβάστε εδώ για μια από τις πολλές πολιτικές διαμαρτυρίες του, όπου επέστρεψε ολόκληρη βασιλική τιμή!

Peter Gabriel

Ένας ακόμη πολιτικοποιημένος καλλιτέχνης είναι ο Peter Gabriel. Ο βρετανός μουσικός και στιχουργός γεννήθηκε το 1950 και έκανε καριέρα με το συγκρότημα Genesis αλλά και Solo. Το 1986 ξεκίνησε ένα εγχείρημα το οποίο αποδείχθηκε μεγάλο, να ασχοληθεί με τη Διεθνή Αμνηστία και να λάβει μέρος σε μια μεγάλη καμπάνια για τη προστασία ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Έτσι ξεκίνησε συναυλίες με γνώμονα τη διατήρηση των βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων μέχρι το 1998. Ακόμη το 1992 δημιούργησε μαζί με άλλους την μη κερδοσκοπική εταιρία WITNESS η οποία υποστηρίζει και πραγματοποιεί video και ντοκιμαντέρ με θέμα τη διατήρηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την εξασφάλιση της δικαιοσύνης, την πάταξη της βίας και τη δημόσια προβολή όλων αυτών. Ακόμη έχει πάρει μέρος και σε άλλα ακτιβιστικά γκρουπ όπως τους Elders στην Νότια Αφρική. Τέλος έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με το Απαρτχάιντ.

Victor Jara

Ένας λιγότερο γνωστός αλλά βαθιά πολιτικοποιημένος καλλιτέχνης ήταν ο Victor Jara. Καταγόταν από τη Χιλή γεννημένος το 1932 και από νωρίς είχε δείξει σημάδια πολιτικοποιημένης τέχνης ενώ ήταν μέλος του κουμμουνιστικού κόμματος της Χιλής. Έχει γράψει πάρα πολλά πολιτικά κομμάτια τα οποία μπορούν να βρεθούν με μια απλή αναζήτηση. Το 1970 βοήθησε στην άνοδο του πολιτικού Allende ο οποίος εξελέγη πρωθυπουργός της χώρας. Δυστυχώς, η ακροδεξιά η οποία αντιτασσόταν στην πολιτική Allende, υποστηρίχθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες και μαζί με τον Χιλιανό στρατό κήρυξε φασιστικό καθεστώς. Σε αυτή τη περίοδο είναι που πέθανε και ο Allende. Εκείνη την μέρα ο Jara τραγούδαγε μπροστά σε κόσμο για να ανεβάσει την διάθεση του κοινού. Στις 12 Σεπτεμβρίου του ίδιου χρόνου αυτός και χιλιάδες κόσμος οδηγήθηκε σε ένα στάδιο σαν κρατούμενος από το στρατό της Χιλής από το οποίο δε βγήκε ζωντανός... Μια ιστορία λέει ότι ξεκίνησε να παίζει κιθάρα και να τραγουδάει ώστε ο κόσμος να διατηρήσει ελπίδα. Αυτό δεν άρεσε στο στρατό ο οποίος τον έκανε να σταματήσει με τη βία χτυπώντας τον μέχρι που δεν μπορούσε να παίξει. Τότε άρχισε απλά να τραγουδάει και τον σταμάτησαν τελειωτικά πυροβολώντας τον… Ο Jara έχει γίνει έμπνευση πολλών καλλιτεχνών και ποιητών ανά τον κόσμο ενώ έχουν γραφτεί πολλά γι αυτόν. Ακόμη πολλές ακτιβιστικές ομάδες έχουν πάρει το σκεπτικό του και συνεχίζουν το δύσκολο έργο τους.

Joan Baez

H Joan Baez είναι Αμερικανίδα στιχουργός, τραγουδίστρια της folk αλλά και άλλων ειδών μουσικής. Η καριέρα της είναι πολυετής καθώς από τα 18 της (1956) τραγουδάει ασταμάτητα. Οι στίχοι των τραγουδιών της ποικίλουν, καθώς τραγουδάει σε Αγγλικά αλλά και Ισπανικά. Πέρα από τον καλλιτεχνικό χώρο, η Joan είναι ιδιαίτερα γνωστή για τις κοινωνικοπολιτικές δράσεις της. Έχει συμμετάσχει σε πολλές διαμαρτυρίες μαζί με ακτιβιστές. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια του πολέμου του Βιετνάμ συνελήφθη και φυλακίστηκε για τη συμμετοχή της στη διαμαρτυρία στο Armed Forces Induction Center.. Εκτός αυτού του γεγονότος, ενεργά κατά του πολέμου καθώς είναι σημαντικό μέλος του αντιπολεμικού κινήματος. Εκτός από τις διαμαρτυρίες με πορείες, η Joan Baez έχει γράψει πολλά τραγούδια κατά του πολέμου και κάποιων κοινωνικών προβλημάτων. Ακόμη, δρα κατά των φυλετικών διακρίσεων. Το 1963 στην περίφημη αρχική ομιλία του Martin Luther King με το ξεκίνημα «I have a dream» η Joan τραγούδησε πολλά κομμάτια όπως το Oh Freedom και το We shall Overcome. Επίσης έχει συμμετάσχει σε πολλές διαμαρτυρίες κατά του φυλετικού διαχωρισμού κυρίως σε νότιες περιοχές της Αμερικής που ακόμη και σήμερα υπάρχουν άνθρωποι με απαρχαιωμένες απόψεις.

Όπως καταλαβαίνετε, υπάρχουν πολλοί καλλιτέχνες που παρά την αναγνώριση τους και την επιτυχία τους, δεν έχουν μείνει σε αυτό. Χρησιμοποίησαν την καθολική αναγνώριση του προσώπου τους και βοήθησαν ανθρώπους και πολιτικούς με όραμα ένα καλύτερο κόσμο. Ακόμη, βοήθησαν πολλές οργανώσεις να περάσουν τα θετικά μηνύματα τους, όπου εκείνη την εποχή χλευάζονταν. Πολλοί πέτυχαν κάποιες επιδιώξεις, άλλοι πέθαναν για αυτό… Βλέποντας την πρωτοφανή ευαισθητοποίηση των μουσικών καλλιτεχνών και τον ρομαντισμό που επιδείκνυαν, συμπεραίνουμε τη θετική επιρροή που ασκεί η μουσική στο πνεύμα του ανθρώπου. Σε αυτό το άρθρο αναλύσαμε μερικούς καλλιτέχνες όπου είχαν διάθεση για εξωτερίκευση του κοινωνικού και πολιτικού τους προσώπου ώστε να περάσουν μηνύματα, χρησιμοποιώντας την επιρροή και την αναγνωρισιμότητα που τους είχε δώσει η δουλειά τους. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι ήταν μόνο αυτοί. Αμέτρητοι καλλιτέχνες ανά τον κόσμο έγραψαν τραγούδια και συμμετείχαν ενεργά σε διάφορα κοινωνικοπολιτικά ζητήματα με σκοπό ένα καλύτερο αύριο. Η μουσική λοιπόν, διδάσκει ακόμα και μαθήματα ζωής.

Τα καλύτερα theatrical live shows στον κόσμο

Τα καλύτερα live performances σε οπτικό επίπεδο στον κόσμο.

Κατά καιρούς έχουμε μιλήσει για live εμφανίσεις, για δίσκους αλλά και για ολόκληρες ιστορίες συγκροτημάτων και καλλιτεχνών από το τότε που ξεκίνησαν μέχρι σήμερα. Σε όλα αυτά τα αφιερώματα ασχοληθήκαμε αποκλειστικά με τη μουσική. Αυτό είναι μια προσωπική επιδίωξη καθώς πιστεύω ότι όταν λέμε ότι μιλάμε για μουσική, θα μιλάμε για αυτό και όχι να αναλωνόμαστε σε διαφημιστικά τρικ, ιστορίες για fans και φημολογίες. Παρόλα αυτά, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε κάποια πράγματα που έχουν επιτευχθεί στον χώρο της μουσικής βιομηχανίας πέρα από τη μουσική, τα οποία προσδίδουν κάτι ακόμη παραπάνω στη μουσική εμπειρία.

Οι καλλιτέχνες και η μουσική βιομηχανία δεν έμειναν μόνο στην παραγωγή μουσικής αλλά βρήκαν και άλλους τρόπους προσέγγισης του κοινού. Μέσα σε αυτά είναι ο τρόπος εμφάνισης ενός καλλιτέχνη στο stage, το performance και τα θεατρικά σκηνικά που θα στηθούν, ώστε να δημιουργηθεί μια υπερπαραγωγή μουσικής και σκηνικής παρουσίας, δίνοντας ένα ολοκληρωμένο οπτικοακουστικό αποτέλεσμα. Από την εποχή εκείνη, όλο και περισσότεροι καλλιτέχνες ασχολήθηκαν με τον καινούργιο τομέα των οπτικών εφέ και θεατρικών σκηνικών, σε σημείο που δημιουργήθηκαν υπερπαραγωγές, που σε αφήνουν άφωνο ακούγοντας την αγαπημένη σου μουσική.

Κάθε καλλιτέχνης λοιπόν, εισάγοντας το δικό του οπτικό σκηνικό στα live shows του, δημιούργησε κάτι ξεχωριστό και πλέον έχουμε δει πολλά αποτελέσματα πραγματικά εντυπωσιακά, σε διαφορετικά είδη εφέ και σκηνικής παρουσίας. Έχουμε λοιπόν, πολλά είδη θεατρικών σκηνικών: περίεργοι φωτισμοί, δίαφορες ατμόσφαιρες όπως εφέ ομίχλης, θεατρικά σκηνικά όπως μικρές θεματικές παραστάσεις ανάλογα με το τραγούδι και ολόκληρη κινησιολογία μέσα σε αυτά αλλά και κινούμενα σκηνικά. Φυσικά μην ξεχνάμε τα μουσικοχορευτικά shows και τα body paints και ακραίο θεματικό ρουχισμό! Όλα αυτά λοιπόν ανήκουν στο κάτι παραπάνω που θέλουν να δώσουν οι καλλιτέχνες και οι διοργανωτές στο κοινό σε live και φυσικά υπάρχουν οι "ειδικοί" σε κάθε τι από αυτά.

Motley Crue

Σε ένα τέτοιο αφιέρωμα δεν μπορεί να λείψει το "επικίνδυνο" Αμερικάνικο συγκρότημα Motley Crue. Είναι μοναδικοί στο είδος, καθώς δεν μπορείς να τους εντάξεις σε κατηγορία μουσικής. Έχουν heavy metal στοιχεία όμως περιλαμβάνουν hard rock και glam metal πινελιές οι οποίες δεν συνδυάζονται τόσο εύκολα. Αν ρωτήσεις fans να χαρακτηρίσουν τη μουσική τους θα σου απαντήσουν ότι είναι απλά οι Motley Crue, δίνοντας σου έτσι μια απλή φράση που λέει πολλά! Ο Tommy Lee, ο Nikki Sixx και η παρέα του, έχουν δημιουργήσει φαντασμαγορικά shows με πολλά εφέ στα φώτα και στο stage δίνοντας έτσι κάτι πολύ ξεχωριστό. Επίσης, το είδος μουσικής που παίζουν, πάντα συνοδεύεται από εμφανίσεις τους που δίνουν τα πάντα στη σκηνή εξιτάροντας ακόμη περισσότερο τους θαυμαστές τους. Επίσης στα live τους θα δούμε σκηνικά Αμερικάνικης κουλτούρας και όχι μόνο. Τέλος, ο drummer Tommy Lee, έιχε εισάγει κάτι πολύ εντυπωσιακό σε όλη την εμφάνιση, καθώς μπαίνει σε μια κυκλική πλατφόρμα στην οποία δένεται μαζί με τα drums και παίζει καθώς στριφογυρίζει μέσα σε αυτήν! Όποιος δεν το πιστεύει, ας δει το δεύτερο βίντεο.

Van Halen

Άλλο ένα Αμερικάνικο συγκρότημα, οι Van Halen είναι από τα συγκροτήματα που προσέχουν πολύ τα live shows τους. Πέραν της ενέργειας και του performance που δίνουν στη σκηνή, έχουν εφέ και φώτα. Ένα βασικό συστατικό του live performance τους είναι η κινησιολογία και ενέργεια του τραγουδιστή ο οποίος εκτός από το να τραγουδάει κάνει τα πάντα!

Kiss

Ποιος θα μπορούσε να παραλείψει σε τέτοιο θέμα τους Kiss; Ένα συγκρότημα που μπορεί να δημιουργήθηκε το 1973, όμως περίμενε σχεδόν μια δεκαετία να κάνει καριέρα εξαιτίας του μεγάλου ανταγωνισμού της εποχής. Έπειτα όμως έκαναν τεράστια επιτυχία και συγκαταλέγονται στα συγκροτήματα-θρύλοι της hard rock. Στη σκηνική παρουσία, εκτός των πολλών οπτικών εφέ, το χαρακτηριστικό τους βάψιμο στα πρόσωπα τους αλλά και τα ρούχα τους έχουν μείνει στην ιστορία.

Alice Cooper

Άλλος ένας καλλιτέχνης master των εφέ, είναι ο Alice Cooper. Ο Αμερικανός στάρ της hard rock μουσικής, βρίσκεται στην χώρο από το 1963(!) και έγινε γνωστός για τη σκηνική του παρουσία λόγω των θεατρικών σκηνών που παρουσίαζε στα live του, τα body paints τα οποία επηρέασαν μεταγενέστερους καλλιτέχνες όπως ο Marilyn Manson και πολλοί άλλοι. Όλα αυτά τα οποία δίνουν ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα, θα μπορούσαμε να τα χαρακτηρίσουμε ως horror rock.

AC/DC

Το Αυστραλιανό συγκρότημα του κλασσικού hard rock, πραγματοποιεί τεράστιες συναυλίες σε όλο τον κόσμο και τα stages που παίζει είναι εξαιρετικά μεγάλα. Έτσι το εκμεταλλεύεται δημιουργώντας φοβερά σκηνικά, όπως την εμφάνιση μιας τεράστιας καμπάνας στο Hells Bells. Πάντα θα υπάρχουν fireworks και φωτισμοί ενώ θα δούμε πολλή ενέργεια ειδικά από τον κιθαρίστα Angus Young, ο οποίος από πάντα υιοθετούσε ένα ιδιόμορφο στυλ ρούχων, παλιά σχολική στολή, σορτσάκι και τσάντα στην πλάτη! 

Iron Maiden

Ένα από τα πρώτα συγκροτήματα που διαμόρφωσαν και υιοθέτησαν το νέο βρετανικό κύμα του heavy metal ήταν οι Iron Maiden. Το heavy metal από την αρχή ήρθε ξεκάθαρα να ταράξει τα νερά στους αυστηρούς rock ρυθμούς και τις ήρεμες μελωδίες. Ο heavy συνεχόμενος ήχος είναι κατάλληλος για να εκτονωθείς! Όπως καταλαβαίνετε λοιπόν, τα live τους είναι δυναμικά, γεμάτα ενέργεια, συν του ότι κάποιες φορές, βγαίνει ένας τεράστιος γίγαντας στη σκηνή και περπατάει, η μασκότ τους Eddie.

Led Zeppelin

Εδώ που τα λέμε, δε θα μπορούσε να λείψει το μεγαλύτερο hard rock συγκρότημα όλων των εποχών. Οι Led Zeppelin είχαν το vibe της τρέλας πάνω στη σκηνή και πραγματοποιούσαν ένα από τα καλύτερα shows. Ακόμη, έκαναν πειραματισμούς με τους ήχους και τους μαγνήτες.

Pink Floyd

Για τους Pink Floyd έχουμε πει πάρα πολλά σε άρθρα, καθ’ ότι εκτός της τεράστιας θεματολογίας που μπορεί να προκύψει από αυτούς, είναι και από τα αγαπημένα συγκροτήματα του ενθουσιασμένου θαυμαστή τους που γράφει αυτό το κείμενο (γιατί έγραψα στο τρίτο πρόσωπο μην δίνετε σημασία). Μέσα στην πολυπλοκότητα των θεματολογιών τους πραγματοποιούσαν και φαντασμαγορικά shows. Τι να πρωτοθυμηθεί κάποιος, τα τρομερά theatrical live shows του The Wall που ακόμη και σήμερα πραγματοποιεί ο Roger Waters, τα φοβερά οπτικά εφέ του Pulse ή του Echoes; Δείτε κάποια σκηνικά και θα καταλάβετε…

Brainticket

Οι Brainticket είναι από τα συγκροτήματα αποκάλυψη στον χώρο της μουσικής αναζήτησης. Το συγκρότημα πειραματιζόταν στη διάρκεια 1968-1975, όπου δημιούργησαν progressive rock, jazz-funk, psychedelic μουσικές σε συνδυασμό. Στα live shows τους, δημιούργησαν πολύπλοκο φωτισμό σε όρια επιληψίας(!), ο οποίος είναι μοναδικός.

James Brown

Και τέλος… James Brown! Δεν γίνεται να λείπει από αφιέρωμα live performances o…δάσκαλος της σκηνικής παρουσίας. Πάντα ντυμένος κατάλληλα, πάντα γεμάτος ενέργεια και ρυθμό ανέβαινε στη σκηνή και μέχρι την τελευταία στιγμή της ζωής του ζούσε να διασκεδάζει τον κόσμο. Οι τραγουδιστικές του ικανότητες τεράστιες, οι ρυθμικές του ικανότητες κατοχυρωμένες, όμως ήταν απίστευτος και στον χορό και την κινησιολογία.

Μπορεί να μην συμφωνώ με την σκηνική παρουσία και τα οπτικά εφέ σε μουσικές διοργανώσεις καθ’ ότι πιστεύω ότι θα πρέπει να προάγουν τη μουσική και την αναζήτηση της, όμως δεν μπορούμε να μην δώσουμε τα εύσημα σε κάποιους καλλιτέχνες όπου πάνω σε live shows ήθελαν να δείξουν κάτι παραπάνω. Αυτό το παραπάνω, ήταν πράγματι εντυπωσιακό πολλές φορές και οι καλλιτέχνες που ανέφερα ήταν αυθεντίες σε αυτά. Αξίζει λοιπόν να δείτε κάποια βίντεο από αυτά, καθώς μπορεί να σας εκπλήξουν και να σας εντυπωσιάσουν.

Andy McKee-Ένας από τους καλύτερους κιθαρίστες σολίστες

 Ποιος είναι ο Andy McKee, ο κιθαρίστας που θα παίξει το βράδυ της Κυριακής στο gazARTE, στο Γκάζι;

Σε λίγες μέρες και συγκεκριμένα την Κυριακή 4/5, ο Andy McKee θα βρίσκεται στο gazARTE στο Γκάζι για ένα πολύ ξεχωριστό Live. Ποιος όμως είναι; Που βρίσκεται και από που έρχεται; Τι δουλειές έχει κάνει; Ένα άρθρο που τα απαντάει όλα.

Ο Andy McKee είναι Αμερικανός κιθαρίστας και κατάγεται από την Topeka του Kansas. Ο τρόπος που παίζει κιθάρα λέγεται fingerstyle και χρησιμοποιείται κυρίως σε ακουστικές και ηλεκτροακουστικές κιθάρες, δίνοντας έτσι έναν μοναδικό ήχο. Ο Andy McKee είναι αδιαμφισβήτητα ένας από τους καλύτερους σολίστες ακουστικής κιθάρας στον κόσμο.. Με μια πλούσια συλλογή κιθαρών και guitar-like οργάνων πραγματοποιεί πολύ όμορφες μελωδικές ακουστικές συνθέσεις οι οποίες έχουν κάνει το γύρω του κόσμου. Έχει γνωρίσει παγκόσμια αναγνώριση κυρίως μέσω του ιντερνετ αλλά και των κοινωνικών μέσων, αφού με το που κάποιος πάταγε στην αναζήτηση "amazing guitar" αυτός θα ήταν πρώτος! Το βίντεο αυτό; Μα φυσικά μια από τις επιτυχίες του, το Drifting, ένα πανέμορφο κομμάτι κιθαριστικής και μελωδικής αρτιότητας. Το συγκεκριμένο βίντεο έκανε πάταγο και πλέον κοντεύει τα 50.000.000 views! Φυσικά δεν είναι το μόνο του τρομερά επιτυχημένο βίντεο, αλλά υπάρχουν και άλλα, όμως το Rylynn και το Africa, μια διασκευή του κομματιού των Toto.

Από 13 χρονών, ο Andy έπιασε στα χέρια του την πρώτη του κιθάρα. Αρχικά ξεκίνησε, μαθαίνοντας και ανακαλύπτοντας την κιθάρα μόνος του. Γρήγορα το αφτί του εξασκήθηκε και έβγαζε πολύ εύκολα αυτά που άκουγε. Επηρεάστηκε από καλλιτέχνες όπως ο Michael Hedges, o Billy McLaughlin, ή τον εκπληκτικό Don Ross. Αυτοί, έχοντας δημιουργήσει και εμπλουτίσει ένα ξεχωριστό είδος παιξίματος όπως αυτό του acoustic fingerstyle, τον επηρέασαν και του διαμόρφωσαν τον τρόπο που θα δημιουργούσε και θα έπαιζε.

Από το 2001, σε ηλικία 22 ετών, κυκλοφόρησε τον πρώτο του δίσκο με τίτλο Noctune και έπειτα ακολούθησαν 5 δίσκοι: Dreamcatcher (2004), Art of Motion (2005), Gates of Gnomeria (2007), Common Ground EP (2009) και Joyland (2010). Από τους 2 πρώτους δίσκους, ο Andy έδειξε ποιος είναι, ένας ανεξάρτητος και γεμάτος ιδέες καλλιτέχνης που μπορεί να επηρεάστηκε από πολλούς αλλά δεν μιμήθηκε κανέναν. Η επιτυχία του είναι τέτοια που πολλοί τον βάζουν στην ίδια διαβάθμιση με τους "δάσκαλους" του, άλλοι ίσως και λίγο πιο πάνω!

Στα κομμάτια του, θα βιώσεις ενδιαφέρουσες εμπειρίες οι οποίες πολλές φορές προδίδουν τα συναισθήματα του καλλιτέχνη, άλλες φορές μπορεί και όχι. Η μουσική που ακούμε, είναι άρτια και συμπαγής, χωρίς ίχνος ατέλειας. Ακούγεται μια μελωδική ροή που κάποιες φορές σπάει και γεμίζει με περισσότερους ήχους, άλλες φορές όμως συνεχίζεται. Θα τη χαρακτηρίζαμε κυρίως μελαγχολική, όμως πολλές φορές κρύβεται μέσα της αέρας αισιοδοξίας. Πολλές φορές, οι ακροατές μπερδεύονται και επειδή ακούνε κάτι πολύ μελωδικό, νομίζουν ότι δεν υπάρχει ρυθμός. Αυτό όμως δεν ισχύει, καθώς, στον Andy αρέσει ο background ρυθμός, που τον αφήνεις να εννοηθεί σε κομμάτια.

 Πλέον ο Andy McKee κάνει διεθνή καριέρα και συνεργάζεται με τη δισκογραφική Candyrat Records και είναι από τα μεγαλύτερα ονόματα μαζί με τον Don Ross, τον Ewan Dobson, τον μπασίστα Michael Manring και άλλους. Δηλαδή, αν δεν το καταλάβατε, ο άνθρωπος που τον επηρέασε, βρίσκεται μαζί του και θεωρείται ισάξιος του! Φανταστείτε λοιπόν ότι ζει ένα όνειρο! Μαζί του βρίσκεται και ο Chris Mike, ο Έλληνας κιθαρίστας.

Δισκογραφία

Noctune (2001)
Dreamcatcher (2004)
Art of Motion (2005)
Gates of Gnomeria (2007)
Common Ground EP (2009)
Joyland (2010)

Ο Andy McKee έχει δημιουργήσει πολυσύνθετα και όμορφα κομμάτια. Έχει γίνει γνωστός και στον χώρο των μουσικών αλλά και των ακροατών και θεωρείται πολύ μεγάλο ταλέντο. Από μικρός, έκανε αυτό που του άρεσε και πάλεψε πολύ για να βρεθεί εκεί που βρίσκεται. Και αυτή πρέπει να είναι η νοοτροπία ενός μικρού παιδιού που θέλει να ασχοληθεί με τη μουσική, ανεξαρτήτως αν θέλει να ζει από αυτό. Η σκληρή δουλειά και η αφοσίωση στη μελέτη της μουσικής είναι αυτό που σε πάει μπροστά. Και όταν βλέπεις ότι έχεις ξεχωριστό ταλέντο, θέλει ταπεινότητα και σύνεση, ώστε να συνεχίσεις να προσπαθείς και ας βλέπεις ότι το κάνεις πολύ καλά. Γιατί όσα χρόνια και αν περάσουν, ποτέ δε θα μπορέσεις να πεις ότι γνώρισες τη μουσική. Δεν είναι ούτε μαθηματικά, ούτε κάτι το απτό και ελεγχόμενο. Είναι μια συνεχόμενη αναζήτηση μέσα σε ένα χαώδες σύστημα ήχων και φασμάτων, τα οποία εσύ καλείσαι να τα βάλεις σε σειρά, όχι για να τα μάθεις, αλλά για να τα παρατηρήσεις...

Πληροφορίες

Συναυλιακός χώρος: Gazarte, Βουτάδων 32-34, Γκάζι
Προπώληση: Α' ζώνη 25€ | B' ζώνη 20€ | Όρθιοι 15€
Ταμείο: Α' ζώνη 28€ | B' ζώνη 23€ | Όρθιοι 18€
Ώρα έναρξης: 21:30

60 Χρόνια Lord of The Rings-Οι εντυπώσεις ενός μεγάλου θαυμαστή

Συμπληρώθηκαν 60 χρόνια από τη κυκλοφορία της ανεπανάληπτης νουβέλας του J.R.R Tolkien, Lord of The Rings. Μια ιστορία που αναβιώνει και αναπαράγεται συνέχεια, ένα, παγκοσμίου φήμης, παραμύθι.

(η πρώτη φωτογραφία είναι η πρώτη σελίδα που έγραψε ο Tolkien για το Lord Of The Rings το 1932)

Ήταν 29 Ιουλίου του 1954 όταν ο J.R.R Tolkien κυκλοφόρησε τον πρώτο εκ των τριών τόμων του με τίτλο Lord Of The Rings ή Άρχοντας των Δαχτυλιδιών. Το βιβλίο είχε τεράστια επιτυχία και έδωσε το κουράγιο να συνεχιστούν οι κυκλοφορίες των δύο άλλων, μέχρι τις 20 Οκτωβρίου της ίδιας χρονιάς. Η ιστορία άρεσε σε μικρούς και μεγάλους, έχοντας την απόλυτη ικανότητα να μαγέψει με την ίδια ευκολία κάθε ηλικία. Βέβαια, ο Tolkien τους είχε προετοιμάσει από το εξίσου ανεπανάληπτο προηγούμενο βιβλίο του, το Hobbit. Από τότε, πολλοί καλλιτέχνες απ’ όλες τις τέχνες, επηρεάστηκαν, εμπνεύστηκαν, αναδημοσίευσαν και αναβίωσαν τις ιστορίες. Τη μεγαλύτερη επιτυχία όμως βίωσαν οι ταινίες του ταλαντούχου και ειδικού σε οπτικά εφέ Peter Jackson, οι οποίες προσπάθησαν, επιτυχώς ως ένα σημείο, να αποδώσουν το μεγαλείο της σύλληψης του Tolkien.

Γνώρισα το Lord Of The Rings, όπως οι περισσότεροι της δικής μου γενιάς, το 2001 με την πρώτη ταινία Fellowship of The Ring. Δυστυχώς η γενιά μας σε μικρή ηλικία, σνόμπαρε περισσότερο τη πολυτιμότητα ενός βιβλίου από όλες τις προηγούμενες γενιές (μπορεί να μη φταίμε μόνο εμείς γι αυτό βέβαια, αλλά ας μη ξεφύγουμε από το θέμα μας). Το όνομα του Peter Jackson (δυστυχώς) ίσως και να μου ήταν πιο γνωστό από αυτό του J.R.R Tolkien. Αυτό που θυμάμαι βέβαια, είναι ότι με τράβηξε πολύ αυτή η ιστορία. Θα μπορούσα να πω επίσης ότι με παραξένεψε και σίγουρα μου είχε δημιουργήσει πάρα πολλά ερωτήματα, ακόμη και όταν η ιστορία του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών έφτασε στο τέλος της. Δυστυχώς το μεγαλειώδες αυτό έργο δεν μπορεί να χωρέσει σε 3 (σχεδόν) τριωρες ταινίες, αν και η προσπάθεια, όπως προείπαμε ήταν αξιοπρεπής. Πολλά εννοήθηκαν ή παραλείφθηκαν κάτι το οποίο δημιούργησε στο εφηβικό τότε μυαλό μου (μόλις τελείωσε έφτασα Γυμνάσιο) πολλές απορίες. Τότε άκουσα για βιβλία από ανέκδοτο υλικό που εξέδωσε ο γιος του πολύ μετά τον θάνατο του πατέρα του, για παλαιότερες εποχές και για το βιβλίο "προοικονομία" του Lord Of The Rings, The Hobbit. Η περιέργεια μου όμως σταμάτησε όταν σκέφτηκα "Δηλαδή για να λύσω όλες μου τις απορίες πρέπει να κάτσω να διαβάσω όλα αυτά τα βιβλία;". Αργότερα όπως αποδείχθηκε, έκανα μεγάλο λάθος, και πλέον, έχοντας διαβάσει όλο το ανέκδοτο υλικό του, μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι η ερώτηση αυτή, που οδήγησε στο να παρατήσω κάτι που μου άρεσε να ψάξω, ήταν πέρα για πέρα χαζή.

Η ιστορία είναι γνωστή σε όλους μας φαντάζομαι. Σας παραθέτω μια σύντομη περίληψη του βιβλίου παρακάτω:

"Ο πόλεμος σκεπάζει τη Μέση Γη, ένας φανταστικός κόσμος που ζουν Άνθρωποι, Ξωτικά, Νάνοι, Χόμπιτ, Ορκ και Μάγοι. Ο λόγος; Ένα πανίσχυρο Δαχτυλίδι, ένα από τα συνολικά 20 που κατασκευάστηκαν την Τρίτη εποχή, όπου τα έδωσαν συμβολικά σε Ανθρώπους (9), Ξωτικά (3) και Νάνους (7). Το Ένα όμως φτιάχτηκε για να εξουσιάζει όλα τα άλλα, υποτάσσοντας τη δύναμη των προηγούμενων και εξυψώνοντας τη δική του. Άρχοντας του Δαχτυλιδιού και τύραννος της Μέσης Γης είναι ο Σάουρον ένα πανίσχυρο πνεύμα από τα Αρχαία Χρόνια, που έχει ως σκοπό τη κυριαρχία της Μέσης Γης. Το Δαχτυλίδι όμως χάθηκε και ο εχθρός νικήθηκε, πέφτοντας αναπάντεχα στα χέρια ενός τελείως άκακου και αθώου πλάσματος, ενός Χόμπιτ. Ο εχθρός όμως δεν θα νικηθεί ως ότου αυτό καταστραφεί. Μια συμμαχία με όλους τους Ελεύθερους Λαούς της Μέσης Γης αρχίζει για την καταστροφή του Δαχτυλιδιού. Ένα Χόμπιτ θα αναλάβει τον πιο δύσκολο ρόλο, την καταστροφή του. Θα τα καταφέρουν;"

Με την ανάγνωση του βιβλίου ο αναγνώστης εισέρχεται στα άδυτα της σύλληψης του Lord Of The Rings, ενώ έρχεται σε άμεση επαφή με τον πνευματικό κόσμο του δημιουργού του. Αυτό δεν μπορεί κανείς να το συλλάβει τόσο από την ταινία. Έχει ακόμη την τύχη να κρατά στα χέρια του τη μεγαλύτερη επιτυχία ενός από τους πιο ταλαντούχους συγγραφείς της Νεότερης Λογοτεχνίας. Θα βιώσει μια ιστορία με αρχαίες ρίζες να διαδραματίζεται μπροστά του, με την πένα του συγγραφέα που έχει κλίση στην πανέμορφη περιγραφή τοπίων. Πλούσιο λεξιλόγιο που εξιδανικεύει τη στιγμή, αστείρευτο ταλέντο στη δημιουργία λέξεων και φράσεων από το μηδέν και, φυσικά, τις επικές περιγραφές των μαχών μεταξύ του Καλού και του Κακού. Ξεχωριστή αναφορά πρέπει να γίνει στη δημιουργία της Κουένυα, μια γλώσσα που επινόησε ο συγγραφέας για την ομιλία των Ξωτικών. Απίστευτο κι όμως αληθινό! Μια γλώσσα εύηχη, με πλούσιους φθόγγους, που ίσως μοιάζει περισσότερο στην Αρχαία αγγλοσαξονική διάλεκτο.

Όπως ακούμε από τα λόγια του πιο μεγάλου φαν των ιστοριών του Tolkien, που δεν είναι άλλος από τον γιο του Christopher, ο πατέρας του αναφερόταν στις ιστορίες του σαν όλα αυτά κάποτε να υπήρχαν. Σαν να τα θεωρούσε δεδομένα. Ένας παράλληλος μαγικός κόσμος, όπου η σοφία, η αγνότητα και η καλοσύνη πάλευαν με την απληστία, την επιθυμία για δύναμη και ασταμάτητη βία. Όχι τόσο μακριά από τον δικό μας κόσμο, τι λετε; Μόνο που εκεί, τα αγνά πράγματα θα έβρισκαν τον τρόπο να υπερτερήσουν των κακών. Τα πιο ασήμαντα και παραμελημένα, γίνονταν τα πιο σημαντικά, οι λεπτομέρειες γίνονταν η ουσία και ο ακατάσχετος πόθος για κάτι ποτέ δεν είναι καλό. Ό,τι δηλαδή πρέπει να μας συμβουλεύει μια ιστορία, βρίσκονται σε ένα έργο.

Σας συστήνω να μη μείνετε στις ταινίες. Είναι σίγουρα πολύ πετυχημένες και εντυπωσιακές. Η μαγεία του βιβλίου όμως δεν μπορεί να αποτυπωθεί μέσα στις ταινίες. Δεν υπάρχει αυτή η μοναδική περιγραφή τοπίων, δεν υπάρχει η ματιά του συγγραφέα, η αυθεντική εξιστόρηση των γεγονότων. Μπορεί δηλαδή τα γραφικά και τα τοπία των ταινιών να είναι εντυπωσιακά, όμως αλλιώς τα σκεφτόμαστε όταν η φαντασία μας δουλεύει. Η μεγαλύτερη διαφορά που παρατήρησα όμως ανάμεσα στις ταινίες και τα βιβλία είναι η διαφορετική προσέγγιση των γεγονότων. Στο μυαλό του συγγραφέα ακόμη και το κακό έχει κανόνες. Η επική περιγραφή σε συνδυασμό με το πνεύμα και το χαρακτήρα του συγγραφέα δίνουν άλλη πτυχή σε κάθε οντότητα. Η παρουσίαση τους αντίστοιχα στις ταινίες έχουν άλλη όψη, πολύ πιο σκοτεινή και κοντά στην πραγματικότητα. Γι αυτό πάντα πρέπει να διαλέγουμε να κοιτάμε το πρωτότυπο και έπειτα αν θέλουμε, συνεχίζουμε στις επανεκδόσεις και αποδόσεις του. Το αυθεντικό, σου παραθέτει την ιστορία έτσι ακριβώς όπως θέλει ο συγγραφέας, ο οποίος έχει τον τρόπο (δουλειά του είναι) να δείχνει τα πράγματα έτσι ακριβώς όπως θέλει.

Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών είναι μια ιστορία που πολλοί έχουν λατρέψει και αν δεν την έχετε παρακολουθήσει μπορεί να συμβεί και σε σας. Είναι ένα έργο περιεκτικό, καθώς περιέχει χάρτες, μοναδική γλώσσα και μοναδικότητα στο τρόπο συγγραφής. Και όλοι εσείς που την ξέρετε από τις ταινίες και σας άρεσε τόσο, μη μείνετε σε αυτή, καθώς όταν διαβάσετε το βιβλίο, θα έχετε την ευκαιρία να την παρακολουθήσετε από την πένα του δημιουργού, ενός γνήσιου και τεράστιου παραμυθά. Από έναν μεγάλο αλλά αν και κάπως "αργοπορημένο" φαν, τολμήστε το.

Ταξιδεύοντας με τις Nότες: Η Μουσική της Ιρλανδίας

Ξεκινάμε από σήμερα ένα ταξίδι με προορισμό κάθε γωνιά της Γης. Σκοπός μας είναι να εξερευνήσουμε και να ανακαλύψουμε την μουσική αντίληψη κάθε τόπου.  Εισχωρώντας στην παραδοσιακή κουλτούρα κάθε προορισμού, θα παρατηρήσουμε τον τρόπο μουσικής έκφρασης και συνηθειών κάθε λαού, αναγνωρίζοντας τις ομοιότητες και τις διαφορές με άλλους. Δέστε καλά τις ζώνες σας και φέρτε μαζί σας μόνο την αγάπη σας για τη μουσική! Φύγαμε! Πρώτος προορισμός μας, η πανέμορφη Ιρλανδία.

Ας κάνουμε έναν γενικό πρόλογο, αναφερόμενοι στη μουσική παράδοση. Η παράδοση στη μουσική από τόπο σε τόπο, διαμορφώθηκε με τον ίδιο τρόπο που επικράτησαν και άλλες συνήθειες μιας τοπικής κουλτούρας. Η ντόπια ενασχόληση των κατοίκων ενός τόπου, σε συνδυασμό με την επιρροή που ασκήθηκε από τους προγόνους τους αλλά και την αλληλεπίδραση τους από τους γειτονικούς λαούς, διαμόρφωσε είδη μουσικής, μοναδικά και αυθεντικά. Η αυθεντικότητα προέρχεται από την ίδια τη φύση του ανθρώπου και τη ατομική του κατανόηση, που προκύπτει από το μοναδικό χαρακτήρα του, συν την ικανότητα της προσαρμογής του και αλληλεπίδρασης του με τους γύρω του. Κάθε ντόπια μουσική που θα έρθει λοιπόν στα αυτιά μας, είναι σίγουρα διαμορφωμένη και βελτιωμένη μέσα από τους αιώνες, για τις οποίες θα είμαστε σίγουροι μόνο για ένα πράγμα, κατά μεγάλο ποσοστό έμεινε αλώβητη μέσα από τις πολιτικές και πολιτιστικές αλλαγές κάθε τόπου.

Όλες οι μουσικές παραδόσεις που ευδοκίμησαν σε κάθε γωνιά της Γης, δεν είχαν μεγάλη αναγνώριση ανά τους αιώνες. Στο διάστημα ανάμεσα στον 20ο-21ο αιώνα και τον καταλυτικό ρόλο της βιομηχανικής επανάστασης όμως άλλαξαν εντελώς το σκηνικό. Εμφανίζεται μια καινούργια έννοια ως πολιτιστική κουλτούρα που ονομάστηκε παγκοσμιοποίηση, κατά την οποία όλοι οι κάτοικοι του κόσμου με την άνοδο της τεχνολογίας την ευκολία μετακινήσεων αλλά και για κερδοσκοπικούς λόγους, γνώρισαν κουλτούρες από όλο τον κόσμο, συνέδεσαν τις συνήθειές τους και διαμόρφωσαν μια πολυπολιτισμική στάση ζωής. Εξαίρεση δε θα μπορούσε να υπάρχει ούτε στη μουσική. 

Ιστορία

Η Ιρλανδική μουσική, είναι η παραδοσιακή folk μουσική που δημιουργήθηκε και καλλιεργήθηκε στο πανέμορφο νησί της Ιρλανδίας. Η Ιρλανδία είναι μια σχετικά νεοσύστατη χώρα σε σχέση με άλλες πολύ πιο αρχαίες, βέβαια κατοικείτο από αρχαιοτάτους χρόνους. Οι κάτοικοί της  ήρθαν σε αλληλεπίδραση με Βρετανικά φύλα (απ’ όπου προέρχονται), με Γαλλικά φύλα (Γαλάτες) αλλά και φυσικά με τη δύναμη των Βόρειων περιοχών της Ευρώπης, τους Βίκινγκς. Μέσα από τις σχέσεις τους με αυτούς τους λαούς, διαμόρφωσαν πολιτιστικές συνήθειες. Οι πρώτες καταγραφές Ιρλανδών μουσικών εμφανίζονται στην ιστορία κατά την ακμή αλλά και τα τέλη του Μεσαίωνα. Ενδεικτικά αναφέρονται ονόματα όπως οι: Connmhach Ua Tomhrair (ιερέας γύρω στο1011 μ.Χ) ή o Ruaidri mac Donnchad O Dalaigh (ένας από τους πιο ταλαντούχους βάρδους της εποχής του κατά το 1469). Πολλοί μουσικοί της εποχής αυτής, ταξίδεψαν σε όλη την Δυτική Ευρώπη, ήρθαν σε πολιτιστική επαφή με μουσικούς άλλων χωρών και αντάλλαξαν τις παραδόσεις τους.

Κατά τον 17ο αιώνα, οι μουσικοί που έπαιζαν άρπα, βοηθήθηκαν από τους Ιρλανδούς αριστοκράτες. Το 18ο αιώνα βέβαια, αυτή η συνήθεια σταμάτησε όταν η Γαλατική Ιρλανδία έπεσε. Σπουδαίοι μουσικοί της εποχής αναφέρονται οι Cearbhall Og O Dalaigh (1630), Turlough Carolan (1670-1738) και Arthur O’Neill (1792). Οι μουσικοί, όντας ήδη πλήρως καταρτισμένοι σε γνωστικό επίπεδο, συνέθεταν, έγραφαν και δημιουργούσαν μουσική με τα στάνταρ της εποχής και της κλασσικής δημιουργίας.

Κέλτικη Άρπα 

Το 19ο αιώνα, υπολογίζεται ότι 4,5 εκατομμύρια Ιρλανδοί μετανάστευσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, πολλοί ασχολήθηκαν με μουσική. Εκεί, αναβίωσαν την ιρλανδική  κουλτούρα των δύο προηγούμενων αιώνων με μεγάλη επιτυχία, κάνοντας τη μουσική της Ιρλανδίας πασίγνωστη στο πιο πολυπολιτισμικό κράτος του κόσμου. Η ιρλανδική παράδοση τότε έφτασε σε κάθε γωνιά της Γης, ώστε πλέον θεωρείται μια από τις πιο διαδεδομένες και αναγνωρισμένες folk μουσικές παραδόσεις στον κόσμο. Ακόμη, μέσω των πατριωτικών οργανισμών και συλλόγων, η μουσική παράδοση έγινε πασίγνωστη, διαδόθηκε και διατηρήθηκε περισσότερο από ποτέ.

Στα μέσα του 20ου αιώνα, όταν και η μουσική γνώρισε τεράστια αλλαγή σε δημιουργικό και συνθετικό επίπεδο λόγω της βιομηχανικής παραγωγής της, εκτός των Ceilidh συγκεντρώσεων (όπου μαζεύονταν σε λαϊκό επίπεδο και έπαιζαν, οπουδήποτε ή οργανωμένα, μουσική), εμφανίστηκαν πολλές ιρλανδικές μπάντες όπως The Chieftains, The Clancy Brothers and Tommy Makem, The Irish Rovers, The Dubliners και άλλες. Πολλές από αυτές γνώρισαν διεθνή επιτυχία και εκτίναξαν στα ύψη την αναγνωρισιμότητα της ιρλανδικής μουσικής παράδοσης.

Η παραδοσιακή μουσική της Ιρλανδίας περιλαμβάνει πολλά είδη μουσικής σύνθεσης και τραγουδιών. Τα τραγούδια για το ποτό που ρέει άφθονο, παραδοσιακά, στα στομάχια των Ιρλανδών, οι μελωδικές μπαλάντες, οι ύμνοι και οι θρήνοι είναι κάποιες βασικές θεματολογίες, τραγούδια τα οποία συνόδευαν με μουσική, αλλά πολλές φορές αποκλειστικά τα τραγουδούσαν. Επικεντρώνοντας καθαρά στη μουσική, μπορούμε να πούμε ότι η αναλογία χαρούμενων κομματιών με τα ήρεμα και μελαγχολικά είναι ακριβώς 50-50. Χρησιμοποιώντας πληθώρα οργάνων, όπως άρπες, τοπικά κρουστά, φτιαγμένα από δέρματα ζώων και πανιά, κιθάρα, μαντολίνο, μπάντζο, ακορντεόν και πολλά έγχορδα κατηγορίας βιολιού δημιουργούσαν μια άκρως μελωδική και ρυθμική σύνθεση, ικανή να την ξεχωρίσεις ανάμεσα σε πολλά ακούσματα. Το σήμα κατατεθέν της ιρλανδικής μουσικής κουλτούρας όμως βρίσκεται στη πληθώρα πνευστών. Φλάουτο, φλογέρα, σφυρίχτρα, φυσαρμόνικα, γκάιντα και άλλα πολλά ένδοξα πνευστά βρίσκονται σε όλες σχεδόν τις μουσικές συνθέσεις των Ιρλανδών.

Το θρυλικό Bodhran, παραδοσιακό κρουστό

Οι πανέμορφες ιρλανδικές συνθέσεις είναι εμπνευσμένες από τον καθαρό αέρα των θαλασσών του Ατλαντικού ωκεανού, της όσφρησης του φρέσκου γρασιδιού απέραντων εκτάσεων Γης, της απέραντης θέας των βράχων της, του βροχερού τοπίου και της επόμενης μέρας και της μοναχικής ζωής των ποιμένων. Ένας λαός που βιώνει έντονα κάθε συναίσθημα, που χαίρεται με τη ψυχή του στις χαρές και λυπάται όσο λίγοι τις λύπες (ομοιότητα με τους Έλληνες έτσι;)  δε θα μπορούσε να αποτυπώνει καλύτερα τον ψυχικό του κόσμο στη μουσική. Μια μίξη κέλτικου, γαλατικού, βρετανικού, Βίκινγκ αλλά και ντόπιου ιρλανδικού πολιτισμού, έρχεται σε συνδυασμό για τη δημιουργία μιας εκ των πιο μοναδικών και αυθεντικών folk μουσικών συνηθειών της Ιστορίας.